Vitalik Buterin’den Ethereum’daki “kopyala-yapıştır” projelere eleştiri

Ethereum’un kurucularından Vitalik Buterin, birkaç gün önce yaptığı “L2 projelerinin orijinal vizyonunun artık anlamsız hale geldiği” yorumunun devamı niteliğinde yeni bir paylaşımda bulundu.

Buterin, daha önce L2’ler hakkında söylediklerine gelen tepkileri okuduğunu belirterek “Gerçekten daha fazla kopyala-yapıştır EVM zincirine ihtiyacımız yok, hele daha fazla L1’e hiç ihtiyacımız yok. L1 zaten ölçekleniyor.” ifadelerini kullandı.

Buterin, geliştiricilere seslenerek “Gerçek anlamda yenilik getiren bir şey inşa edin. Birkaç örnek verdim: Mahremiyet, uygulamaya özel verimlilik, ultra düşük gecikme… ama bu liste kesinlikle eksik.” dedi.

Buterin, özellikle Ethereum’a 1 haftalık gecikmeyle çalışan ‘optimistic’ köprü bağlayıp yeni bir EVM zinciri çıkarmanın altyapı tarafında artık yaratıcı bir yaklaşım olmadığını savundu. Bu modelin, yönetişim tarafında çok fazla tekrarlandığını söyleyen Buterin, sektörün bu kolay yola uzun süre bel bağladığını ve bunun da hayal gücünü körelterek projeleri bir çıkmaza sürüklediğini ifade etti.

Ünlü geliştirici, “Optimistic köprü bile olmadan EVM zinciri yapmak (yani bir alt L1) daha da kötü” diyerek ekosistemin yeni “kopyala-yapıştır” EVM zincirleriyle değil, Ethereum’un ölçeklenme süreciyle uyumlu, gerçek anlamda farklılaşan tasarımlarla ilerlemesi gerektiğini vurguladı.

Paylaşımında bir diğer kritik başlığa da değinen Buterin, Ethereum’la bağlantı konusunda algı ile gerçekliğin örtüşmesi gerektiğini belirtti. Buterin, bir projenin kendini ne kadar Ethereum’a bağlı konumlandırıyorsa pratikte de L1 ile aynı derinlikte bir entegrasyon sunmasının beklendiğini söyledi. Bu noktada app chain (uygulamaya özel zincir) yaklaşımına tamamen karşı olmadığını da ekleyen Buterin, bazı uygulamalar için L1 ile derin bağlantının birinci sınıf tasarım tercihi olabileceğini dile getirdi. Örnek olarak tahmin piyasalarını gösteren Buterin, en ideal mimarinin piyasanın oluşturulması ve sonuçlandırılmasının L1’de, kullanıcı hesaplarının yine L1’de ancak alım-satım işlemlerinin “based rollup” gibi L2-benzeri bir sistemde gerçekleşmesi olabileceğini söyledi. Bu tür yapılarda L1’in sadece sonradan eklenen bir köprü değil, sistemin doğal bir parçası olması gerektiğinin altını çizdi. Buterin, bunun tam tersi uçta kalan kurumsal L2 fikrinin de bazı senaryolarda anlamlı olabileceğini ifade etti.

Paylaşımının sonunda Buterin, projelere iki net mesaj verdi:

1. Masaya gerçekten yeni bir şey koyun
2. Dışarıya verdiğiniz “Ethereum projesiyiz” mesajı ne kadar güçlü ise Ethereum’la bağınız da o kadar güçlü olsun.