Kripto vergisine hangi parti nasıl bakıyor? Milletvekilleri ne diyor: “Yüzde 10 vergi normal”

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetiminde kripto paraların artık regüle edildiği Türkiye’de, son dönemde vergi başlığı da açıldı. Hem sosyal medyada hem de politikacılar arasında birçok tartışma başlatan vergi konusunda artık sona gelindi.

Dün yeterli sayı elde edilemediği için ertelenen görüşmelerin bugün tamamlanmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Peki partiler ve onların mensupları yani milletvekilleri, konuyla ilgili ne düşünüyor? Özellikle 4 Mart günkü komisyon görüşme tutanağındaki ifadeler kripto yatırımcıları için yol gösterir nitelikte…

İşte 4 Mart’taki komisyon toplantısına katılan milletvekillerinin görüşleri…

AK PARTİ (Adalet ve Kalkınma Partisi):

İsmail Güneş (Uşak):

Regülasyonlara destek veren ve vergi alınması gerektiğini savunan Güneş, aslında bu konuda halkın kripto paralardan uzak olması gerektiğini söylüyor. Güneş, “Tabii ki bir taraftan bundan gelir elde edilirken aynı zamanda vatandaşın da belki buna yönelimi azalır diye düşünüyorum” ifadelerini kullanıyor.

Hüseyin Altınsoy (Aksaray):

Tutanaklarda çok fazla yorum yapmadığı görülen Altınsoy, sadece özet yapmakla yetindi ve “Kanun ülkemize hayırlı olsun” dedi.

İsa Mesih Şahin (İstanbul):

Bu adımı devletin otoritesinin bir göstergesi olarak gören Şahin, toplantıda daha çok 6 Şubat depremlerinden sonra yapılan konutlara değindi.

Orhan Yegin (Ankara):

Kullanıcıları kaçırmamak için özellikle ilk dönemlerde vergi getirmediklerini belirten Yeğin de kanunu savundu:

“Şimdi, kripto varlıklara burada hem bir işlem ücreti, işlem vergisi geldiğini hem de değer artış kazancı kapsamına alındığını görüyoruz. ‘E, biz bunu ilk çıktığında da söylemiştik…’ Doğru, ilk çıktığında söylemiştiniz; biz de burada bunu konuşurken bunun da olması gerektiğini konuşmuştuk ama biz daha kanunu yokken bunun, bu kanunu yaparken direkt vergiyle başlarsak yabancı piyasalara kaymalar olabileceğini dolayısıyla kendi iç piyasamızdaki düzeni, kendi iç piyasamıza karşı oluşturmak istediğimiz düzene karşı olan ilgiyi, alakayı dışarıya kaydırabileceğimizin riskini göz önüne alarak o gün vergi koymamıştık.”

CHP (Cumhuriyet Halk Partisi)

Veli Ağbaba (Malatya):

Özellikle vergi paketinin zamanlaması üzerinde eleştirilerde bulunan Veli Ağaba, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu’nun Komisyon toplantısına gelmemesine de tepki gösterdi.

Ağbaba, “Meclisin görevi Türkiye’nin sorunların çözmek. Dolayısıyla biz bu konuların alt komisyonlara sevk edilmesi gerektiğini ve ilgili odalardan, derneklerden de görüşü alınması gerektiğini ifade ediyoruz çünkü daha önce bu serzenişlerimizi söyledik, yapmadınız. Örneğin, kripto meselesi; tam bir buçuk yıl önce arkadaşlarımız bu konuda, kriptoyla ilgili konuşmalar yaptılar, gerçekleşmedi ama bugün bir buçuk yıl gecikmeyle aynı şeyi yapıyorsunuz. Dolayısıyla lütfen hem muhalefetin hem de ilgili odaların, derneklerin, meslek örgütlerinin düşüncelerini alın diyoruz.” dedi.

Ümit Özlale (İzmir): “Yüzde 10 vergi normal”

Vergi oranına değil, daha çok verginin alınma tarzına itiraz eden Özlale, kazanç üzerinden vergi alınabileceğini ancak işlem üzerinden alınmaması gerektiğini savundu:

“Burada kripto varlık yasası çıktığı zaman olumlu taraflarından bahsetmekle beraber vergilendirmenin daha iyi yapılması gerektiğini söylemiştik. Ben işlem vergisi ve net kazanç vergisinin aynı anda yapılmasının çifte vergilendirme olduğunu düşünerek buna muhalefet ediyorum. Yani vergilendirilsin, daha da yüksek vergilendirilsin ama bir işlem vergisinin vergi ilkesine aykırı olduğunu düşünüyorum. Mesela, diyelim ki siz cüzdanınızda bitcoinden tethere geçtiniz, neden vergi veriyorsunuz? O sizin kişisel bir tercihiniz. Ondan dolayı bir kazanç elde ediyorsanız zaten o kazancından veriyorsunuz. Dolayısıyla biz çoğu zaman verginin mantığını kaçırarak vergi koyuyoruz. Yüzde 10 vergi bence normal.”

İlhami Özcan Aygün (Tekirdağ):

Kripto paralarda vergi almak için iktidarın geç kaldığını belirten Aygün, şu ifadeleri kullandı:

“Günaydın Orhan kardeşim. Muhalefet bunları dile getirdi, bizler dile getirdik ama siz kafanızı kuma gömmüştünüz, demek ki hazinede para bitmiş. Yine bakınız, kripto varlık işlem yapanlar malı götürüyordu. Atı alan Üsküdar’ı geçtikten sonra siz şimdi bunları Gelir Vergisi Kanunu kapsamına alıyorsunuz. Günaydın diyorum. Daha önce aklınız neredeydi?”

Tahsin Ocaklı (Rize):

Atılan adımın gecikmiş de olsa doğru olduğunu ifade eden Ocaklı, “Kripto varlıklarla ilgili yasa ilk bu Meclise geldiği zaman yani buraya Plan ve Bütçe Komisyonuna geldiği zaman bu varlıkların vergilendirilmesi gerektiğini ben dillendirmiştim, biz dillendirmiştik Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak. O zaman ‘Yok.’ dediniz, şimdi diyorsunuz ki: “Gelsin.” Gelsin, bak, bunu doğru buluyoruz, on binde 3 komisyon vergisi alınması doğrudur, buna bir itirazımız yoktur.” dedi.

Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (Manisa):

Geriye dönük vergilendirme riskine ve yatırımcının kazanılmamış haklarının korunması gerektiğine vurgu yaptı:

“Yani öyle bir kanun teklifi getirdiniz, birçoğunda etki analizinde rakamlar yok, tam bilemiyoruz, ilk etapta baktığımızda 120 milyar liralık bir kaynak var ama siz dönüyorsunuz, emekliye ‘Kaynak bulmakta zorlanıyoruz.’ diyorsunuz. Mesela, kripto varlık işlemlerinde on binde 3 işlem vergisi getirilmekte, bundan 4,3 milyar liralık bir kaynak yaratılacak. 3’üncü, 4’üncü, 5’inci maddelere baktığımız zaman, bu kripto varlık işlemlerinden elde edilen gelirler üzerinden gelir vergisi alınacak. Baktığımızda, bu etki analizde herhangi bir bilgi yok, buradan da milyarlarca liralık bir kaynak geleceği aşikâr ve emeklilerimize ‘Kusura bakmayın, biz kaynak üretmekte zorlanıyoruz.’ diyorsunuz.”

Gülcan Kış (Mersin):

Düzenlemenin bir “torba kanun” içinde getirilmesini, konunun önemini hafifleten bir yaklaşım olarak gören Kış, “Bu teklif bir reform paketi değildir; bu teklif, vatandaştan daha fazla vergi toplayan, kamu varlıklarını satışa çıkaran, kamu zararlarını ise görünmez hâle getiren bir düzenlemedir. Biz bu kanun teklifini sadece okuyup geçmiyoruz, içindeki her düzenlemeyi dikkatlice inceliyoruz. Vatandaşın sırtına yeni yükler bindiren, kamu varlıklarını satışa çıkaran, kamu zararlarını gizleyen bu anlayışı reddediyoruz diyorum.” şeklinde konuştu.

MHP (Milliyetçi Hareket Partisi)

Mustafa Kalaycı (Konya):

Düzenlemeyi getirenleri tebrik ederek yasaya tam destek veren Kalaycı, “Milliyetçi Hareket Partisi olarak biz de dedik “Bu kripto varlıklar vergilendirilsin.” diye, hemen hemen her partiden arkadaşım da bunu dile getirdi. O zaman bu arkadaşlarımız bu teklifi getirdiğine göre bir teşekkürü, bir tebriki hak ediyorlar bana göre.” dedi.

DEM PARTİ

Hakkı Saruhan Oluç (Antalya):

Vergilendirmeyi bir ihtiyaç olarak gördüğünü ve desteklediğini söylerken aynı zamanda çok detaylı bir çalışma da talep etti:

“Bu tabii ki önemli bir şey yani bunu olumlu bulduğumuzu söylemek isterim çünkü çok ciddi bir ihtiyaçtı bu kripto varlıklar piyasasında bir vergilendirme yapılması. Bunu, dediğim gibi, defalarca dile getirdik, olumlu buluyoruz. Ama şimdi bu -o zaman da tartışmıştık biliyorsunuz- kripto varlıklar yeni bir piyasa, teknolojinin gelişmesiyle kullanılır oldu, bütün dünyada bu böyle ve yapılacak düzenlemelerin ciddi bir tartışma ve hazırlıkla yapılması gerektiğini özenle hep vurgulamıştık. O zaman bize birkaç tartışmadan sonra “Bir hazırlık yapılıyor.” dediler, bugün YÖK’te olduğu gibi, fakat tabii o hazırlığı ancak bugün önümüze geldiğinde görebildik. Yani bu konuda hani önerilerimiz var mı, bir ortak akıl geliştirilebilir mi? Maalesef iktidar böyle bir yaklaşıma sahip olmadığı için böyle bir durum olmadı. Yani bu kripto varlıklar dünyası oldukça teknik ve karmaşık bir dünya. Bunun uzmanları var, bu konuda hepimizin bilemeyeceği teknik birtakım incelikler var.

Dolayısıyla, bu alana ilişkin yapılacak düzenlemelerin de bu hassasiyetle ele alınması gerekiyor; hatta şöyle söyleyeyim, bu da bir öneri olarak burada durmuş olsun: Kripto varlıklara ilişkin bir kod yasası gereklidir yani başlı başına ele alınması gereken bir konudur. Arada çeşitli tekliflerin içinde birer, ikişer, üçer maddeyle geçiştirilecek bir konu değildir ancak böyle bir yasayla riskler bertaraf edilebilir ve kripto varlıklar dünyası regüle edilebilir, düzenlenebilir ve yüksek kazanç elde eden yatırımcılar vergilendirilebilir, düşük kazanç elde eden yatırımcılar için de vergiden muafiyet olması gerektiğini o zaman da söylemiştik, bugün de söylemeye devam ediyoruz.”

Adalet Kaya (Diyarbakır):

Kriptoya getirilen KDV istisnasını “spekülatif kripto ticaretine vergi muafiyeti” diye niteledi:

“İktisadi işletmelere dâhil olan konutların kiralanmasını ve kripto varlık teslimlerinde KDV istisnası getiriyorsunuz. Halkımız temel gıdaya, ekmeğe, bebek mamasına yüzde 10 ile 20 arasında KDV öderken, fahiş kiralar altında ezilirken siz büyük gayrimenkul şirketlerine ve spekülatif kripto varlık ticaretine vergi muafiyeti tanıyorsunuz. Bu vergi adaletsizliği değil de nedir?”

İYİ PARTİ

Erhan Usta (Samsun):

Vergilendirmeye karşı olmadığını ancak sektörün de engellenmemesi gerektiğini belirten Usta şunları söyledi:

“Bu kripto varlıklar meselesi önemli, bunun vergilendirilmesi bence de önemli, olması gereken bir şeydi ancak biraz detayları konuştuğumuzda yani bizim anladığımız kadarıyla -biz bu konuda da biraz bilgilendirildik de yanlış bilgilendirildiysek onun doğrusunu da Gelir İdaresi Başkanlığımızdan öğreniriz- bu iş sanki bir miktar aceleye getirilmiş gibi duruyor, bazı kavramlar tam oturmamış. Mesela, işte ne diyelim, “kira geliri” diyoruz. Mesela, bu bir para cinsinden bir şeyse faiz olması lazım. Kira olması ile faiz olması arasında farklar var. Ondan sonra bunun yurt içi platformlardan yapılması ile dışarıdan yapılması arasındaki mesele var. KDV istisnasıyla ilgili meselelerde birtakım sıkıcı durumlar var veyahut sıkıntılı durumlar var. Bir de OECD’nin bu bilgi paylaşımı, bilgi değişim anlaşması anladığım kadarıyla 2027 Ocağında yürürlüğe giriyor çünkü bu işin uluslararası boyutu var, başka ülkelerden de bilgi paylaşımının olabilmesi de bu işin sağlıklı vergilendirilmesi açısından önemli diye düşünüyorum. Bu kaygıları niye dile getiriyorum? Tabii, bu pazar büyümeye müsait bir pazar. Burada, şimdi, yanlış bir şekilde vergilendirmeye başlayıp -zaten şu anda pazar bizde çok da büyük değil ama- büyümesini engellememek lazım diye değerlendiriyorum, o yüzden bu kaygılarımı dile getirdim. Maddeler geldiğinde daha somut olarak bazı konuları söyleyeceğim.”

YENİ YOL PARTİSİ

Sadullah Kısacık (Adana):

Vergi alınmasını doğru ama kanunu sıkıntılı bulan Kısacık, yasanın kullanıcıyı yabancı platformlara iteceğini iddia etti.

Kripto alım satım kârlarının vergilendirilmesinin doğru olduğunu belirten Kısacık, on binde 3’lük işlem vergisine ve dolarla alıp dolar bazında kâr etmiş yatırımcıdan kur farkı üzerinden alınacak vergiye karşı çıktı. Kısacık, “Siz SPK’den izin alanlara diyorsunuz ki: ‘Senden on binde 3 işlem vergisi alacağım, transferde de on binde 3 alacağım, bir de kazancından yüzde 10 alacağım.’ Tamam, adam şu uygulamaya girip buradan yabancısını indirdiği zaman, herhangi bir yüzde 10 vergi ödemeyecek, işlem vergisi de ödemeyecek; bu kadar kolay. Siz şu anda, iddia ediyorum buradan, kripto platformuna, Türkiye’de gelişen kripto yatırımcılığının altına dinamiti koydunuz bugün.” dedi.